آرشیوهای ماهیانه : دی ۱۳۸۹

کوروش کبیر

کوروش
کبیر (۵۲۹-۵۸۰ قبل از میلاد) اولین امپراتور هخامنشی بود. او کسی بود که
حکومت پارس را با در هم آمیختن دو قبیله اصلی ایرانی – مادها و پارسیان- به
وجود آورد. از او به عنوان کشورگشایی بزرگ یاد شده است زیرا در زمانی،
حاکم بزرگترین امپراتوریهایی بود که تا کنون به وجود آمده اند. او به خاطر
بردباری بی مانند و رفتار بزرگ منشانه اش در برابر مغلوبین جنگ نیز شهرت
فراوانی دارد.
مقارن سال ۵۶۰ ق.م دو دولت
نیرومند آریای ماد و پار با هم متحد شدند و بدین ترتیب امپراطوری ایران
تشکیل شد . این وقتی بود که کوروش کبیر نخستین شاه هخامنشی پدربزرگش را که
بر مادها پادشاهی داشت از تخت به زیر افکند . به دست این مردان خارق العاده
, یعنی کوروش و داریوش اول , سراسر آسیا تسخیر شد و ایران به نخستین
امپراطوری بزرگ جهان بدل گشت و ۳۲۰ سال دوام یافت . از نیل تا جیحون و از
دریای اژه تا رود کنگ عصر نوینی آغاز شده و ثبات بی سابقه ای ایجاد گردیده
بود , حکومت مقتدر بر پا شد و شبکه ارتباطی کارآمدی تجارت را تشویق می کرد و
ثروت هنگفتی پدید آورده بود.
از کوروش در کتاب هاي مقدس
يهوديان به نيکي ياد شده است. اين ستايش چنان است که تورات کوروش کبير را «
مسيح خدا » ناميده است. بدين صورت از دير باز کودکان يهودي از همان نخستين
روزهاي زندگي خود از طريق کتب مذهبي با اين ابر مرد بشر دوست آشنا گشته و
مردانگي و فتوت او را مي ستايند. مسيحيان نيز که به گمان بسياري پايه و
شالوده ي دينشان ، تورات يهود است ، کوروش را فراوان احترام مي کنند و
مقامي بالاتر از يک پادشاه و يک کشورگشاي بزرگ براي وي قائلند. در قرآن
مجيد نيز چناکه به پيوست آمده است از کوروش کبير ( يا همان ذوالقرنين ) به
نيکي ياد شده و بدين ترتيب کوروش تنها پادشاهي است که در هر سه کتاب آسماني
مورد ستايش پروردگار قرار گرفته است.”
در قرآن در سوره الکهف در آيه ۸۳ به بعد از او با نام ذوالقرنين ياد شده، ذوالقَرنَین
واژه‌ای است عربی به معنی دارنده دو شاخ، دو سده یا صاحب دویست سال. یکی
از دلایلی که تعداد زیادی اعتقاد بر این دارند که ذوالقرنین همان کوروش
است، اینست که:

در
قرن نوزدهم ميلادى در نزديكى استخر در كنار نهر مرغاب مجسمه اى از كـوروش
كشف شد كه تقريبا به قامت يك انسان است، و كوروش را در صورتى نشان مى دهد
كه دو بال همانند بال عقاب از دو جانبش گشوده شد، و تاجى به سر دارد كه دو
شاخ همانند شاخ ‌هاى قوچ در آن ديده مى شود. ايـن مـجـسـمـه كـه نـمـونـه
بسيار پر ارزشى از فن حجارى قديم است آنچنان جلب توجه دانشمندان را نمود كه
گروهى از دانشمندان آلمانى فقط براى تماشاى آن به ايران سفر كردند. از
تـطـبـيـق مـنـدرجـات کتاب مقدس بـا مـشـخـصـات ايـن مـجـسـمـه ايـن
احـتـمـال در نظر اين مورخین كاملا قوت گرفت كه ناميدن كوروش به ذو القرنين
(صـاحـب دو شاخ ) از چه ريشه اى مايه مى گرفت، و همچنين چرا مجسمه سنگى
كورش داراى بـالهـایى هـمـچون بال عقاب است، و به اين ترتيب بر گروهى از
دانشمندان مسلم شد كه شخصيت تاريخى ذو القرنين از اين طريق كاملا آشكار شده
است.

فرمان
کوروش کبیر که بر روی یک استوانه گلین، به خط میخی و به زبان آریایی نوشته
شده است، در ۱۸۷۸ در جریان حفاریهای محل تمدن بابل، به دست آمد. در این
فرمان، کوروش، شیوه رفتار انسانی با ساکنان سرزمین بابل را برای فاتحان
ایرانی شرح داده است. این سند به عنوان اولین منشور حقوق بشر شناخته شده
است و در سال ۱۹۷۱، سازمان ملل متحد ترجمه متن آنرا به تمام زبانهای رسمی
به چاپ رساند و آن را در اختیار دفاتر این سازمان در کشورهای مختلف قرار
داد.

مزار کوروش دارای ۶ پله است که رو به بالا از
ارتفاعشان کاسته می شود . پیداست که حتی برای نخستین شاه هخامنشی نیز , کوه
و شکل نمادین آن به اندازه بین النهرین اهمیت داشته است . ابعاد مقبره در
مقایسه با بناهای بعدی هخامنشی متناسب تر است . ولی مقیاس واقعی آن را
زمانی می توان در یافت که در نظر بگیریم پایین ترین پله یا پی آن بلندتر از
قامت آدمی بوده است . این بنا را پیش از مرگ کوروش در سال ۵۲۹ قبل از
میلاد ساخته بودند و هر چند او در جنگی در دوردستهای شمالی خاوری کشته شد ,
جسدش را برای دفن کردن به این مکان آوردند . علاوه بر این تنها بنای باقی
مانده پاسارگاد اینک ویران است و مشکل می توان دریافت که شکل آن چگونه بوده
است .

ادامه مطلب